Over hoe de maatschappij ons dom houdt met koolhydraten en hoe vetverbranding dit oplost

Het artikel dat eindelijk alle voedsel bullsh*t dat er op het internet te vinden is verheldert

In dit artikel wil ik op een simpele manier duidelijk maken waarom je beter geen koolhydraten kunt eten. Ik ga het niet hebben over de standaard dingen die op duizenden foodie/green/hipster/blabla blogs zijn geschreven door dunne meisjes die selfies maken met een avocadoshake in hun hand. Ik ga uitleggen waarom koolhydraten mijden en je lichaam aanleren op vetten te draaien, dé tip is om je hersencapaciteit maximaal te benutten.

koolhydraten_ongezond

Omdat onze hersenen zo complex zijn maak ik in dit artikel gebruik van metaforen om de materie te versimpelen. Eén metafoor die ik graag gebruik is die van de mentale bankrekening.

Nogmaals, dit is dus geen ‘hoe word ik slank en krijg ik een sixpack’ artikel. Dit gaat over brainpower.

Mentale bankrekening

Onze grijze massa kun je vergelijken met een bank. De bank waar iedereen een rekening heeft en waar energie de valuta is. Des te minder energie op de rekening staat, des te minder denkwerk en zelfcontrole iemand nog kan uitvoeren. Het is dus zaak om met een goed gevulde mentale bankrekening door het leven te gaan.

Een volle rekening...

Een volle rekening staat gelijk aan zelfbeheersing, energiek zijn en al je capaciteiten volledig benutten. Anders gezegd, je kan moeite uitoefenen, in psychologie kringen ook wel cognitieve moeite genoemd.

En een lege rekening...

Een lege rekening resulteert in chagrijnig, primair en impulsief gedrag zoals een middelvingertje en toeteren in het verkeer om niets. Je kan geen cognitieve moeite meer uitoefenen.

Meer dan een metafoor

Mentale energie in de vorm van een bankrekening is meer dan een metafoor. Het zenuwstelsel in het hersengebied consumeert namelijk meer energie dan elk ander lichaamsdeel. Zonder energie is het net zo lastig als leven zonder geld. Ben je leeg? Dan gaat je brein op zoek naar energie en onze hersenpan is een zoetekauw…

De energie die we nodig hebben halen we uit voeding en met name koolhydraten zorgen snel voor bruikbare energie.

Een kritische nooit voor de foodieblogdames

Ik kan het hier niet laten om in dit artikel een uitstapje te maken en de foodieblogdames te rectificeren voor wat betreft de beweerde relatie tussen koolhydrateninname en de taille omvang obsessie:

Koolhydraten zijn NIET de vijand en de reden waarom je dik bent/wordt. Ook je hersenen kunnen we hier niet de schuld van geven, maar hier begint het wel. Je brein (de zoetekauw) stuurt wanneer je bloedsuikerspiegel onder een bepaald niveau daalt allerlei signalen die je aanzetten om zo snel mogelijk je energievoorraad aan te vullen. Velen reageren gehoorzaam op dit bevel van de hersenen met het eten van een koolhydraatrijk (lees: suiker) product. Maar ook dit is nog niet de reden waarom je dik bent, het is de zelf controle/beheersing waar het mis gaat. Met een laag energieniveau (lage mentale bankrekening) mis je kracht om zelfcontrole uit te oefenen met als gevolg dat je als een malle je koelkast plundert of de meest voor de hand liggende slechte snacks naar binnen harkt. Oftewel, je mist balans, je over-consumeert suikers en krijgt zo meer calorieën binnen dan dat je verbrandt. Hoi dikke buik!

Albertje Hein en Ome Dirk vd Broek

Vandaar dat Albertje H en Ome Dirk ons graag mentaal vermoeien met allerlei aanbiedingen van producten die niet op je boodschappenlijstje staan. Daarnaast staan de zoete verleidingen ook altijd  pontificaal uitgestald aan het einde van je mentale uitputtingsslag.

Het maken van keuzes, het wikken en wegen, vraagt cognitieve moeite. En met elke keuze raakt je mentale bankrekening leger en leger. Zo kan het dat zelfs degene met de meeste discipline soms zwicht voor een KitKat bij de kassa.

Ik kan een lange lijst maken met hoe deze kennis gebruikt wordt om geld aan de goede burger te verdienen. Maar ik wil een artikel schrijven en geen boek. Daarom pak hem even terug waarmee ik ben begonnen, koolhydraten mijden voor meer brainpower en 'in the proces' je vetrandje verliezen.

Evolutionair brein

Waarom werkt ons brein zo en worden we soms getergd door die allesoverheersende vraag naar brandstof? De reden is evolutie. Deze programmering heeft ervoor gezorgd dat we de tand des tijds hebben doorstaan. Zo gaven onze minder ontwikkelde prehistorische voorvaderen op tijd de prioriteit aan het juiste. Eten om te overleven.

Maar als koolhydraten je hersenen van energie voorzien, waarom zou je dit dan in hemelsnaam moeten mijden om je hersenen goed te laten werken? Brandstof is toch noodzakelijk en koolhydraten leveren dit toch snel? Je brein heeft zeker brandstof nodig maar er is een betere energiebron: vet.

Het nadeel van koolhydraten als brandstof

Voordat ik uitleg wat vet voor je hersenen doet, deel ik eerst het nadeel van koolhydraten (glucose) als breinbrandstof. Het grote nadeel van glucose is dat we het maar beperkt kunnen opslaan, namelijk tussen de 350 en 700 gram in je spieren en een geringe 100 gram in onze lever. Je geest én lichaam draaien dan op zo’n kleine tank die telkens moet worden bijgetankt. Wanneer je de hele dag wilt presteren is dit niet zo handig…

De tankauto zonder benzine

Je kunt het zien als een tankauto die voor dit verhaal een eigen tank van slechts twintig liter heeft. De vrachtauto is van de haven in Rotterdam op weg naar Berlijn om een tankstation te bevoorraden. Wat betekent dit voor de trip naar Berlijn? Dat er om de haverklap gestopt moet worden om zelf te tanken. Met een hoop tijdverlies als gevolg. Hoe mooi zou het zijn als de vrachtauto bij zijn grote voorraad zou kunnen?

vrachtwagen_vetverbranding_afvallen

Gebruik je vette buik

Laat dit voor de mens nou eens mogelijk zijn. Ons lichaam kan namelijk wel goed vet opslaan. De meesten van ons hebben altijd wel een aantal kilootjes ‘reserve’.  Wanneer je ervoor zorgt dat je hersenen vet als brandstof gaan gebruiken, kun je tappen uit de grootste tank die je lichaam bezit. Zo kun je constanter werken en hoef je minder vaak te tanken. En er is nog meer…

Nog een voordeel

Een tweede reden waarom vet dé breinbrandstof is, waarmee we maximaal kunnen presteren, zit hem in de vrijkomende energie van de verbranding zelf. De hoeveelheid energie die vrijkomt bij het omzetten van vet naar een bruikbare energiebron voor de hersenen is vele malen groter dan wanneer koolhydraten worden gebruikt. Je rijdt dus niet alleen op een grotere benzine tank, het is ook nog eens super fuel save benzine…

Voor de geïnteresseerden: De energievorm waar vetten naar worden omgezet, via de lever, is beta-hydroxybutyraat en levert in verhouding 34:4 meer energie dan bij de koolhydratenverbranding (citroenzuurcyclus). BRON: Dr. Peter Attia - An Advantage Metabolic State

Stop met koolhydraten, verander je verbrandingspatroon en verkrijg maximale brainpower uit vet!

Hoe leg je je hersenen aan het vetinfuus?

Hier gaat het overlevingsmechanisme dat we van onze prehistorische voorvaderen hebben gekregen bij helpen. Wanneer je geen koolhydraten meer eet dwing je het lichaam de andere twee macro nutriënten, vetten (en eiwitten), te gebruiken om je hersenen te voeden. Het lichaam moet wel, anders sterft het. Welkom vet vetbranding…

Verdieping over eiwitten laat ik links liggen, zoals gezegd richt ik me puur en alleen op brainpower.

Deze overgang zal in het begin onwennig voelen, zo kun je je vermoeid voelen of hoofdpijn krijgen als ontwenningsverschijnsel door het niet eten van suiker. Je zult dus je mentale bankrekening moeten aanspreken om de gedisciplineerd te blijven. Maar uiteindelijk is dit de beste investering die je bij de mentale bank kan doen. Je opent nu als het ware een nieuwe rekening met een veel hoger saldo.

Van LPG naar superbenzine

Nog een autometafoor: Zie het als een auto die op LPG rijdt. Als de gastank leeg is druk je op een knop en schakel je over naar benzine. Dit veroorzaakt wat schokken en de auto kan een beetje gaan stotteren maar daarna rij je zonder zorgen verder.

‘Maar wat als mijn lichaam is overgeschakeld op vetverbranding, mag ik dan nog wel koolhydraten eten of slaat me lichaam dat dan allemaal op en word ik snel dik?!?’

Nee.

Ons lichaam is geweldig. Wanneer je je lichaam vet leert verbranden wordt deze metabolisch flexibel. Dit houdt in dat je zowel glucose als vetten als brandstof benut. Zo kun je zowel mentaal als fysiek de top bereiken. Beeld je eens in waar je dan op één tank naartoe kunt rijden. Berlijn? Sint-Petersburg!

Wel wil ik hierbij vermelden dat je niet te extreem moet gaan. Ik ben zelf nogal slecht in balanceren en heb een lange tijd gedacht dat wanneer ik alle koolhydraten voor een lange tijd schrap, dit de bom zou zijn (zie de voordelen). Wanneer ik na deze lange periode weer eens een keer suiker nam (of erger nog, een pilsie!) werd ik er ziek en misselijk van. Welkom 'Cheat Day'.

Leer je lichaam dus aan 1. metabolisch flexibel te worden en 2. bij tijd en wijle wat 'junk/troep/bende/suiker' toe te dienen. Wel zo leuk op verjaardagen om dat zelf gebakken appeltaartje (met liefde) te nuttigen.

Footnote voor de critici:

Waarom geeft ons lichaam dan nu de voorkeur aan koolhydraten in plaats van vetten als brandstof? Dit komt omdat ons lichaam lui is en werkt via de ‘wet van de minste weerstand’ (wederom een primitief overlevingssysteem). De spijsvertering en verbranding van koolhydraten is sneller en gemakkelijker. Vandaar de naam ‘snelle suikers’. Het lichaam kiest liever voor deze snelle maar korte energie om weer even veilig te zijn en energie binnen te hebben, dan de moeite te moeten doen om over te schakelen op een ander verbandingsmechanisme. Ons brein kan namelijk geen vet verbranden, het heeft daarvoor de lever nodig.

Ondank dit is vetverbranding heel natuurlijk voor ons. Wederom is dit naar de evolutie van de mens te herleiden. De prehistorische mens had een dieet met (omega-3)vetten als primaire energiebron. Dit heeft ons brein gevoed, vergroot, ontwikkelt en ons gebracht waar we nu zijn.

Leuk feitje: De gemiddelde jager en verzamelaar, zo een 30,000 jaar geleden, had toegang tot één soort zoetigheid, namelijk rijp fruit. Wanneer deze oermens per toeval een vijgenboom tegen het lijf liep was het meest verstandige om te doen zich zo snel mogelijk, zo vol mogelijk te proppen met vijgen. Dit omdat de kans groot is dat de boom met inhoud binnen de kortste keren kaalgeplukt zou worden dankzij een groep bavianen.

BRON: Sapiens, een kleine geschiedenis van de mensheid

De drang naar suiker zit diep in onze genen...

De voordelen van stoppen met suiker en starten met vet op een rij:

  • Je wordt mentaal scherper
  • Je wordt fitter
  • Je wordt constanter
  • Je uithoudingsvermogen wordt beter door meer en langdurige energie
  • Je wordt minder afhankelijk van (veel) maaltijden
  • En voor de foodie-avocado-dames: ja, je valt er ook nog eens van af!

Haal het maximale uit jezelf.

Meer leren over voeding, mentaal, fysiek en psychologie? Wil je weten welke dingen je kunt doen om meer uit jezelf en je leven te halen? Bekijk dan (in alle rust!) de video cursus pagina. De cursus die jouw dichterbij de doelen in je leven kan gaan brengen... Note: Alleen voor mensen met ambitie die écht aan zichzelf willen werken. Geen twijfelaars!

 

LEES VERDER.